TUYAD 8. Genel Kurul Toplantısı 8 Nisan 2021 tarihinde Perpa Ticaret Merkezi’nde gerçekleşti. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan toplantımız oy birliği ile seçilmiş olan Divan Heyeti Başkanı Sayın Abdullah Gelgeç, Başkan Yardımcısı Sayın Erdem Eren ve Yazman Sayın Mesut Tokay tarafından yönetildi.

Turksat Uydu Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Sayın Dr. Selman Demirel açılış konuşmasını gerçekleştirdi, ardından TUYAD Başkanı Sayın Hayrettin Özaydın sektör son durumu ve dernek çalışmaları hakkında konuşmasının ardından Sunny Yönetim Kurulu Sayın Adem Atmaca Türkiye’deki elektronik sanayi hakkında konuşma gerçekleştirdi.

Hazirun oylaması ile dernek uzun adı Telekomünikasyon Uydu ve Elektronik Sanayicileri İş İnsanları Derneği olarak değiştirildi. EVFED üyesi olarak daha etkin çalışmalarda bulunulması hazirun tarafından oylanarak kabul edildi.

NETA Satış Müdürü Sayın Derviş Gedikoğlu derneğimizin faaliyet rapor sunumunu gerçekleştirirken, ALPSAT Yönetim Kurulu Başkanı Sayın İlker Özgencil derneğimizin gelir gider durumu hakkında sunumunu gerçekleştirdi.

Yönetim kurulunun denetim ibrası ile devam eden toplantımızda dernek organlarının da hazirun oylaması ile seçimi tamamlanmıştır.

Dernekçe sürdürülecek çalışma konuları hakkında Global Partner Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Erdem Eren sunumunu gerçekleştirmiştir. EVFED Başkanı Sayın İsmail Erdoğan derneklerin ortak çalışmaları hakkında sunumu için ZOOM üzerinden katılım sağlamıştır. Aynı zamanda İstanbul Radyo ve Televizyon Tamircileri Esnaf ve Sanatkarlar Odası Üyesi Sayın Mesut Tokay servis ve oda çalışmaları hakkında konuşmasını gerçekleştirdi.

Perpa Ticaret Merkezi A Blok Başkanı Sayın Hasan Sezgin’in konuşmasını gerçekleştirmesi sonrasında genel kurulumuz dilek ve temenniler ile sonlanmıştır.

Covid dönemi kapsamında minimum kişi sayısı ile gerçekleşen toplantımızda sosyal mesafe kurallarına uyulmuş, girişte tüm misafirlerimizin ateş ölçümü yapılmıştır. Fiziki katılım yapamayan üyelerimiz ve sektör temsilcilerimiz için toplantımıza ZOOM üzerinden interaktif katılım sağlanmış ve aynı zamanda derneğimizin resmi Instagram hesabı üzerinden canlı yayın yapılmıştır.

TUYAD Başkanı Sayın Hayrettin Özaydın’ın konuşması aşağıdaki şekildedir;

Değerli hazirun, genel kurulumuza hoş geldiniz.

İçinde bulunduğumuz pandemi döneminden dolayı genel kurulumuzun 8.sini minimum katılım ve online izleme ile gerçekleştirmekteyiz. Aynı zamanda derneğimizin 20. yılını kutladığımız bu genel kurulun Türkiye Cumhuriyeti menfaatine ve sektörümüz adına güzelliklere vesile olmasını temenni ederim.

Covid döneminde tüm sağlık ve servis çalışanları ile Türk insanının kalitesini tüm dünyaya gösteren doktor Sayın Özlem Türeci ve Uğur Şahin’e hepiniz adına teşekkür etmek istiyorum. Ülkemizde aşı çalışmalarında ileri derece başarı yakalayan Erciyes Üniversitesi bilim insanlarına başarılar diliyorum.

En başta görevleri başında canlarını kaybeden sağlıkçılar olmak üzere covid sebebiyle hayatını kaybeden herkese Allah’tan rahmet, yakınlarına sabır diliyorum.

Özellikle son dönemlerde ülkemiz için adeta kanayan bir yara haline gelen kadınlarımıza uygulanan şiddetten büyük bir üzüntü ve utanç duyuyoruz. Şiddete uğramış ve katledilmiş tüm kadınların haklarının korunması adına yapılacak olan tüm çalışmaları desteklediğimizi belirtiyorum.

Derneğimizin tüm kaynaklarını sektör yararına atılan adımlar için kullanmaktayız. 2021 yılı geciken genel kurulumuz öncesi konulara hep birlikte bakmaya gayret ettik. Sizler işlerinizle uğraşırken, biz sizlere destek olmaya çalıştık. İçinde bulunduğumuz değişken koşullara rağmen, faaliyetlerimizi dolu dolu bir içerikle sizlere sunmanın mutluluğunu yaşıyoruz.

Derneğimiz TUYAD, geçtiğimiz yıl aramıza katılan 4 yeni üye ile birlikte 9’u yabancı ve 14’ü yabancı ortaklı toplam 48 üyeye sahiptir. Bu niş derneğimiz, her yıl ortalama 7 milyar dolar seviyesinde ciro ile Türk ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır.

Maalesef Türkiye ekonomisi çok derin darbeleri gördüğü bir yılı yaşamaktadır. Sadece geçen ay Türk lirası %10 değer kaybetti. Doların yükselmesini bekleyerek zenginleşeceğini sanan bir toplum haline geldik. Oysa hepimiz aynı arabada gidiyoruz, kaza hepimiz için azap verici olacaktır. Ekonomiyi canlandırmak için yatırım araçları yerine ticareti, dolar yerine TL’yi öneriyoruz. Maalesef gıda enflasyonu ve işsizlik her geçen gün büyüyor ve artık çok büyük bir sorun haline gelmiştir. Kısa çalışma ödeneğinin ve esnafa desteğin pandemi süreci bitene kadar devam etmesi gerektiğini bir kez daha buradan belirtmek istiyorum.

İstikrar, ülkemiz için yatırım getirecektir. Yüksek faiz, yüksek enflasyon ve güvensizlik ortamı oluşturacaktır. Bunun ortadan kaldırılabilmesi için tabii ki şeffaflık, hesap verilebilirlik ve demokrasinin gerçek anlamda yaşandığı bir ortam tüm yatırımcılar için şarttır.

TV’ye her baktığımızda siyaset ve siyaset oturumları görmek yerine sanayi, esnaf ve teknoloji konuşulmasını istiyoruz.

Özellikle pandemi döneminde evde oturan insanlarımızın ihtiyacı olan elektronik sanayi ürünleri çok kullanılmasına rağmen haksız rekabet ortamını bitiremediğimiz ve maalesef çok satıp az kazanma mantığını ortadan kaldıramadığımız için yine kaybeden sektörümüz olmuştur.

Tüm bu olumsuzluklara ve sorunlara rağmen Türkiye, tüm dünyada birçok alanda hiç olmadığı kadar anılmaktadır. Uluslararası birçok başarıya imza atan kamu ve hükümet çalışanlarını tebrik ediyor ve destekliyoruz.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanımız Sayın Adil Karaismailoğlu, dün yaptığı açıklamada “Türksat 5A uydumuz, Mayıs ayının ilk haftasında 31 derece doğu yörüngesine ulaşacak.” dedi. Başta Hasan Hüseyin Ertok olmak üzere göz bebeğimiz TÜRKSAT’a çalışmalarında başarılar diliyoruz ve onları destekliyoruz.

Türkiye’nin uydu ve uzay yolculuğu ile Türksat 5A, 5B ve 6A uyduları sektörümüz için çok yeni iş alanlarına vesile olacaktır.

Yukarıda işler ne kadar iyi olursa aşağıda bereketimiz o kadar çok olacaktır.

Ticaret alanlarımızın genişlemesi için ısrarla üzerinde durduğumuz Afrika Birliği Ticaret Anlaşması’nın önemini vurgulamak istiyorum. Üretimde Avrupa lideri olan ülkemiz her yıl milyonlarca ürün imalatı ve ihracatı yapmaktadır. Avrupa Ticaret Birliği’nde yakaladığımız avantajı yeni mecralarda da yakalamak sanayimize çok büyük katkı sağlayacaktır. Yine altını çizmek istediğim konu, çevre duyarlılığı açısından enerji tasarrufuna Avrupa Birliği yeşil mutabakat kurallarına uyum sağlayacak ürünlere yönelmemizdir.

Son olarak iki yıl sonra 100. yılını kutlayacağımız Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün armağanı Türkiye Cumhuriyeti’ne layık bir sektör olma yolunda giden TUYAD, heyecanını en yüksek düzeyde sizlerin de desteği ile tutmaktadır.

Saygılarımı sunarım

Hayrettin Özaydın

14.01.2021 tarihinde T.C. TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünde yapılan toplantı sonrası Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği ve TSE servis uygulamaları önerilerimizin bulunduğu rapor çalışma komisyonu oluşturulmuştur.

Sektör satış sonrası ve TSE’li servislerimizin yaşadığı sorunların ele alındığı komisyonda sektör görüşleri ile rapor hazırlanmıştır.  Konu hakkında TSE yetkililerinin ve STK temsilcilerimizin görüşleri ile hazırlanan rapor bugün son şekline kavuşmuştur.

Raporumuzun hazırlanmasında büyük katkı sağlayan İstanbul Radyo ve Televizyon Tamircileri Esnaf ve Sanatkarlar Odası Denetim Kurulu Üyesi Sayın Mesut TOKAY, TUYAD Servisler Eğitim ve Denetim Sorumlusu Sayın Atila SEVİNÇ, TUYAD TSE’li Servisler Danışmanı Sayın Kader SEZER, Satış Sonrası Hizmetler Derneği Başkanı Sayın Bülent MATARACI ve TUYAD Derneği Genel Başkanı Sayın Hayrettin Özaydın’a teşekkür ediyoruz.

Terörizm ya da terör ekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla belirlenen hedef gruplarına yönelik baskı, yıldırma ve her türlü yolun kullanımıdır.

Ülkemizde hemen hemen tüm ticaret sitelerinin hepsinin yurtdışı ortaklıkları ya da sahipliği var ve maalesef firmalarımıza yüksek komisyon uygulayarak ticari yaptırım terörü vardır.

E ticaret pazarında denetlenemeyen mağaza komisyon ücretleri ve ek gider masraf kesintileri sorgusuz, sualsiz ve keyfi olarak uygulanmaktadır.

Rekabetçi pazarın her geçen gün artan maliyet oranları ve özellikle pandemi döneminde tercihi artan e-ticaret alışverişi mağazacıların belini bükmektedir.

Satış yapmaya çalışan firmaların ürünler için fiyatlandırma stratejisi oluşturması hiç kolay olmamaktadır. Birçok yüksek oranlı maliyet üst üste bindiğinde son tüketiciye sunulan fiyat çok yükselmektedir. Sonuç olarak satıcı, maliyetini ortadan kaldıracak farklı yollara başvurmaktadır. Bu yollar; bazen ürünü olmadığı özelliklerde göstermek yâda çeşitli vergisel unsurlardan kaçma yoluna gitmektir. Yoksa rekabetçi bir fiyat ortaya koymak neredeyse imkânsızdır.

Zaten rakip firma veya markalar bu çok rekabetçi fiyatları anlamakta güçlük çekmesine rağmen mecburen bu fiyatlar ile onlar da satış yapmaktalar. Sonuç çok net; firmalarımız zarar görmekte ve kapanmaktadır. Ancak e-ticaret siteleri yeni ortaklar ile satış hizmeti sunmaya devam etmektedir.

E ticaret pazarı her ne kadar işe yarıyor olsa da, dürüst ve değerinde kâr marjı arayan firmalarımız için işe yaramayabilir.

E ticaret sitelerinin var oldukları ülkede gerçek anlamda haklı rekabet kurallarını anlayabilmiş tüccarlar yoksa, bu durum devlet ilgili kurumlarınca her açıdan çok iyi denetlenmeli ve sitelerin aldıkları kâr marjı belli oranları geçmeyecek şekilde düzenlenmelidir.

Özellikle Ortadoğu ve bu yakın coğrafyada var olmuş firmalar maalesef rakiplerine karşı dürüst ve duyarlı değiller. Sadece satış odaklı düşünce ile birçok firmamız e-ticaret içerisinde yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Satıcılarımızın haklı rekabeti oluşturamadığı bu mecraların devlet tarafından acil olarak regüle edilmesi şarttır.

E ticarette sabit komisyon ücreti yok, fiyatlandırma yapısına eklenecek ek masraf kısıtlaması yok, kargoda eklenecek ücret skalası yok, iade ve cezai yaptırım sınırı yok, her işlem için aynı sabit oran kesintisi yok, komisyon faturasının vergisinin kim ödeyeceği sorunu yok. Tek varsa yoksa e ticaret sitesinin her geçen gün daha fazla kar yapmasını sağlayacak yaptırımlardır.

Karşı mı çıkıyorsunuz? Sorun yok. Nasıl olsa satıcı firma bulmak çok kolay!

Eskiden satıcıların en büyük kâbusu tefecilerdi ve %5 oranında aylık faiz alırlardı. Şimdi e ticaret siteleri tüccarın korkulu rüyası haline geldi. En masumu %20 komisyon ücreti alıyor.

Bazı e ticaret siteleri en başta ücretsiz gibi görünse de şimdilerde hem alıcıdan hem de satıcıdan komisyon almaktadır. Bu da çift taraflı komisyon ve komisyonların vergilendirmesinde haksız kazanç ortaya çıkartmaktadır.

Aşağıda, bazı büyük e ticaret pazarların komisyon oranlarını ve masraflarını karşılaştıran tablo bulunmaktadır.

Bazı e ticaret siteleri elektronik cihaz ve aksesuarları satışından toplamda %45 civarında kesinti yapılıyor. Farklı işlemlerin toplamında bu oran ortaya çıkmaktadır. İtiraz şansınız ilk başta imzaladığınız sözleşmeler ile çoktan ortadan kalkıyor.

Bu komisyon oranlarının dışında sürekli FIRSAT, KURUMSALLIK ve REKLAM bedelleri ödememiz gerekmektedir ve satışların belirlenen kargo firması ve ücreti üzerinden yapılma zorunluluğu vardır.

E ticaret pazaryerleri, farklı kategorilerde yapılan ürün satışları için komisyon oranları belirlemiş ve satıcıların yaptığı KDV dahil satışlar üzerinden bu komisyon oranlarını firmalara yansıtmaktadır. Tabi satıcı firmaların vergi yükümlülükleri burada artmaktadır.

Tüm bu olumsuzluklar sonrasında satıcıya kalan cüzi miktarda kâr marjı yine diğer vergiler, eleman giderleri ve diğer giderlere gidecektir.

Bu unsurlar esnafın belini bükmüş ve zor durumda bırakmışken; TBMM genel kurulunda kabul edilen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanarak Resmî Gazetede yayımlanan 7256 sayılı kanun ile E-ticaret yapan kişi ve firmalara 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren belirli oranlarda vergi muafiyeti uygulanmaktadır. Bu kanunlar esnafın yok olmasına yok açacak unsurlardır.

Son dönemde yurt dışında meşhur olan Amazon, Ebay, Airbnb ve Alibaba gibi sitelerin ülkemizde satışa başlaması bu serbest ticaret unsurlarından dolayıdır.

Büyük bir hevesle e-ticarete atılan firmalarımızın avantajlarını ve dezavantajlarını ve bunların mevcut iş hedeflerine nasıl uygulanabileceğini iyi düşünmeleri gerekmektedir. Başlangıçta e-ticaret tüm iş sorunlarınızı çözecek gibi görünse de, fiziksel bir konumdan çevrimiçi bir mağazaya geçmenin dezavantajları vardır ve bu dezavantajlar köklü firmanızın bitişine dahi sebep olabilir.

Sonuç olarak, piyasanın varlığı ve markaların eş zamanlı idamesi için gelişen teknolojiye ve e ticarete ihtiyacımız vardır ancak denetim olan makul miktarda komisyon oranları olan e-ticaret daha uygun olacaktır.

Komisyon oranları kar elde edilen bir noktaya kadar düşük olması gerekir. Her geçen gün büyüyen müşteri adeti ile hepimizin kazancı daim olmalıdır. Tavsiyemiz %10 sabit ve tüm masrafların dahil edildiği komisyon oranı olacaktır.

Özetle;

E ticaret vazgeçilmezdir ve aracılığın ana geliri olan komisyon, modern pazardaki en popüler iş modelidir. Ancak komisyonun kalıcı ve rahatsız edici olmaması başarıyı getirecektir.

Firmalarımız e-ticaret konusunda istekli olsa da, dezavantajlarının da olduğunu en baştan kabul etmelidir. Bu durumların bir sorun olduğu tüm taraflarca kabul edildiğinde, e-ticaret sorunlarının üstesinden gelerek global pazarda söz sahibi firmalarımız oluşacaktır.

Hayrettin Özaydın