Yerli Üretim ve TRT Bandrol Sistemi Üzerine Sektörel Çalıştay
1984 yılında yürürlüğe giren TRT Gelirleri Kanunu’na göre TRT bandrol ücretinin asli yükümlüsü nihai tüketicidir. Kanunda açıkça belirtildiği üzere bu ücret, ithalatçı ve üretici firmalar tarafından devlet adına peşin olarak ödenmekte; ancak ürün maliyetlerine eklenerek nihai olarak tüketiciden tahsil edilmektedir. Dolayısıyla TRT bandrol ücretini fiilen ödeyen taraf son tüketicidir.
Günümüzde televizyonlarda TRT bandrol oranı %16, yurt içinde satılan uydu alıcıları, OTT cihazları, set üstü medya kutuları ve TV Box ürünlerinde ise %12 olarak uygulanmaktadır.
İthal edilen ürünlerde TRT bandrol bedeli, ürünün ithalat maliyet bedeli üzerinden hesaplanmakta ve gümrükte beyan edilerek tahsil edilmektedir. İthalatçı firmalar ödemelerini ürünün maliyet fiyatı üzerinden gerçekleştirmektedir.
Ancak aynı ürünleri Türkiye’de üreten yerli imalatçılar için farklı bir uygulama söz konusu olmaktadır. Yerli üreticilerin maliyet bedeli üzerinden ödeme talebi, TRT Muhasebe ve Finansman Dairesi Başkanlığı Bandrol Gelirleri Müdürlüğü tarafından uygun görülmemekte; ödemelerin perakende satış fiyatı üzerinden yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Zaman zaman bu uygulamanın kapsamının genişletilmesi ve bandrol gelirlerinin artırılması yönünde değerlendirmeler de gündeme gelmektedir.
Bu durum sektörde ciddi bir eşitsizlik oluşturmaktadır. Aynı ürünü ithal eden firmalar maliyet bedeli üzerinden TRT bandrol ücreti öderken, aynı ürünü Türkiye’de üreten sanayicinin perakende satış fiyatı üzerinden ödeme yapmak zorunda bırakılması açık şekilde haksız rekabete yol açmaktadır.
Öte yandan mevcut sistemde hem ithalatçı hem de imalatçı firmalar, ürünler henüz satışa sunulmadan aylar önce TRT bandrol ücretini peşin olarak ödemek zorunda kalmaktadır. Raflarda ne kadar süre kalacağı belli olmayan ürünler için vergiler önceden tahsil edilmekte, ayrıca TRT bandrol bedeli üzerinden ÖTV ve KDV uygulanmaktadır. Böylece verginin de vergisi alınmış olmaktadır.
Tüm bu vergilendirme süreci içerisinde ithalatçı firmalara maliyet bedeli üzerinden işlem yapılırken, aynı hakkın yerli üreticiye tanınmaması sektörde ciddi bir adaletsizlik ve haksız rekabet ortamı oluşturmaktadır. Aslında nihai tüketicinin yükümlülüğünde olan TRT bandrol bedelinin, üretici ve ithalatçı firmalar tarafından peşin finanse edilmek zorunda bırakılması sektör üzerinde ağır bir mali yük meydana getirmektedir.
Sonuç olarak üretici ve ithalatçılar, tüketiciden tahsil edilmesi gereken bir bedeli finansman maliyetiyle birlikte önceden karşılamakta, satış gerçekleştikten sonra bu bedeli geri kazanmaya çalışmaktadır. Bu durum özellikle yerli üreticiler açısından üretim maliyetlerini artırmakta, nakit akışını zorlamakta ve yerli sanayinin rekabet gücünü zayıflatmaktadır.
Sektörümüz açısından; TRT bandrol uygulamasında ithalatçı ve imalatçılar arasında eşitliğin sağlanması, hesaplamaların maliyet bedeli üzerinden yapılması ve sistemin nihai yükümlü gerçekten son tüketici olacak şekilde yeniden düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu kapsamda, 21 Mayıs tarihinde İstanbul’da sektör firmalarının katılımıyla geniş kapsamlı bir çalıştay düzenlenecektir. Çalıştay sonucunda hazırlanacak sektör raporu ve ortak talepler ilgili kurum ve kuruluşlara iletilecektir.
Sektörümüz adına büyük önem taşıyan bu çalışmaya katılımınızı ve desteklerinizi rica eder, saygılarımı sunarım
Hayrettin Özaydın
TUYAD Başkanı
