Türkiye’de televizyon izleme alışkanlığı uydu TV’den hızla internet TV’ye doğru yönelmektedir. Karasal yayın planlaması hazır olduğu halde uygulamaya alınmadığından karasal TV yok denecek kadar az izlenme oranına sahiptir. İzleme seçeneklerinde sıralama, uydu, internet TV  ve kablo TV olarak sıralanmaktadır.

Uydu TV oranının içine Pay TV platformlarının adetleri de dâhildir. Eş zamanlı olarak Pay TV de İnternet TV tarafında büyümektedir.

2018 yılında iç piyasada satılan dört milyon TV’nin tamamı internet TV özelliklidir. Servislerin kurulumda elde ettikleri bilgiye göre TV’ler akıllı olmasına rağmen kullanıcı halen uyduyu tercih etmekte.

Set Top Box tarafında Free IPTV dışında illegal yayınların da izlenebildiği Smart kutular son tüketici tarafından tercih edilmeye devam etmektedir.  Bu durum Pay TV platformlarının haksız gelir kaybına yol açmakta ve abone kayıplarını her geçen gün artırmaktadır. Gelir kaybı yaşayan platformlar genel ve işletme giderlerinde daha ekonomik çalışmalara yönelmiştir.

Alt yapı olanakları kısıtlı olduğundan beklenen büyüklüğü yakalayamayan internet TV, fiber alt yapının gelişmesi ile hak ettiği noktaya gelebilecek. Türkiye halen 330 bin km alt yapı ağına sahiptir. Tüm teknolojilerin ortak kullanım alanı olan internet, çağımızın en önemli gereksinimi iken hak ettiği alt yapı genişletilme çalışmalarına kavuşamamıştır.

Yurt dışı platform ve değerli içeriklerin ülkemizde var olması sektörde hareketlilik yaratacaktır. Halen üzerinde yorumlar yapılan İnternet TV yasa taslağı bu konuda çok önem teşkil etmektedir. Özellikle yayın içi sansür uygulaması, mozaikleme ve vergilendirmede mükerrerlik yabancı yatırımcıların kararlarında olumsuz ekti oluşturmakta ve illegal izleme seçeneklerine yöneltmektedir.

Sektör büyüklüğümüz son yılı beş milyar dolar ciro ile kapatmıştır. Doların aşırı ve hızlı artışı sektörümüzde rakamsal değerlerin dengesini de bozmuştur. Buna göre 2018 yılı sektör büyüklüğümüz ihracat tarafında büyümesine rağmen dokuz ayını iki milyar dolar seviyesinde kapatmıştır.

İhracatın Avrupa ve Avrupa üstünden Afrika kıtasına yapılmasının sebebi, 1995 yılında AT-Türkiye Ortaklık kararı ile yürürlüğe giren Gümrük Birliği’dir. Bu anlaşma sayesinde sıfır vergi ile ürünler ihraç edilmekte, Çinli firmalar bu avantajı yakalamak adına Türkiye’de üretim yapmakta veya yerli partnerler ile Avrupa’ya çalışmaktadır.

Pazarda beklenen rekabetin oluşmaması ise ürünlerin eşit özellik ve fiyat çerçevesinde olmasına bağlanmaktadır. Kar oranı olabildiğince düşük olmasına rağmen son zamandaki dövizdeki artış işletme maliyetlerini yüzde otuz oranında azaltmıştır.

Üretim adetlerinin artmasına rağmen kar oranlarının düşmesi ve AR-GE faaliyetlerinin yapılamamasından kaynaklanan ürün geliştirememe sorunu firmalarımızın piyasa değerini azaltmıştır.

Markalarımız sürekli fiyat endeksli çalışan piyasada, Çinli partnerlere dayalı çalışmalar yapmasından dolayı marka değerlerinde süre gelen değer kazanımını aksi yönde etkilenmiştir.

Yıllık Set Top Box satış tahminlerimiz ortalama 10 milyon civarındadır. Son yıllarda dahili uydu alıcılı televizyonların satışı hızla artmaktadır. 2017 yılında 8 milyon alıcı ve 5 milyon TV satılmışken bu yıl 6 milyon TV, 4 milyon alıcı satışı beklenmektedir.

Dâhili alıcılı monitörler bu yıl en çok tercih edilen ürün olmuştur. Bu yıl TV üretimi yapmayan beş yeni firmamız TV üretimine dâhil olmuştur.

Receiver fiyatlarının her geçen gün daha da düşmesi haksız rekabeti de beraberinde getirmektedir. Cihazlarda kar marjı ile kalitenin düşmesi bazı firmaların yükümlü oldukları hizmetlerden de kaçtıklarını göstermektedir. Bazı markaların İmalat seri ve sıra numaralarının kutu ile kolilerde olmaması ve garanti belgesi eksikliği, satış sonrası destek hizmeti gibi unsurların korunmaması gibi unsurlar tüketici şikâyetleri ile tarafımıza bildirilmektedir.

TRT bandrol kullanımının E-bandrol olarak değiştirilmesi imalatçı firmalarımızın üretim sırasında daha rahat çalışmalarını sağlamaktadır. Elektronik bandrol sisteminin TUYAD TRT çalışma düşüncesinde tam elektronik uygulama iken şu an pilot uygulamada daha farklı bir modele dönüşmüştür. E-bandrolü sektöre kolaylıklar sağlayacak unsur olacaktır. Halen TV’lerde kullanılan bu sistem yakında uydu alıcılarında kullanılacaktır.

TKGS (Türksat Kanal Güncelleme Sistemi) TUYAD ön onayı ile verilmekte ve tüm yasal yükümlülüğünü yerine getiren üreticilerin ürettikleri cihazlarda ücretsiz kullanmasına müsaade edilmektedir. Bu teknolojiyi izinsiz kullanan üreticiler için yasal yaptırımlar devreye sokulmaktadır. Halen 45 markamız TKGS onaylı orak üretim yapmaktadır. Bu markalar www.tuyad.org internet sitemizde yayımlanmaktadır.

Halen en çok tercih edilen yayın sistemi uydu TV, ülkemizdeki tüm çanak antenleri 42 derecede yayın yapan TÜRKSAT uydularından yayın almaktadır. 2018 yılı başında başlanan MPEG4 HD formatından yayın teknolojisi birçok TV kanalının bu formatta yayın yapmasına vesile olmuştur. Televizyon kanallarının aylık uydu maliyetlerini üçte bire düşüren bu teknoloji, sahada uydu alıcı satış tercihlerinin HD alıcılardan yana kullanılmasına vesile olmuştur.

Yapılan araştırmaya göre halen son tüketicinin %35 oranında SD receiver kullandığı tespit edilmiştir. Buna göre TÜRKSAT uydularında yapılması muhtemel bir uydu taramasında en az bir milyon alıcının değişimi beklenmektedir.

İmalat ve ithalat yapan firmalarımızın 2012 yılında çıkan ve 2014 yılında yürürlüğe giren Çevre Bakanlığı Elektronik Atık Yönetmeliği’ne göre 2017 yılında satılan tüm cihazlarının %4 oranında tüketiciden toplanarak yetkilendirilmiş geri dönüşüm firmasına teslim etmeleri gerekmektedir. Bu yükümlülük yerine getirilme sırasında elektronik ortamda verilen beyanname ile deklare edilmektedir. İmal ve/ya ithal edilen elektronik ürün karşılığı toplanması gereken ürün yerine getirilmediğinde ve bu konuda Çevre Bakanlığı’na beyan verilmediğinde bitmiş ya da imalat yapılmak üzere ithal edilen ürünler gümrük çıkışlarında durdurulacaktır. Buna göre firmalarımızın zamanında beyan vermeleri gerekmektedir. Bu konuda TUYAD olarak ELDAY yapılanmasında yer aldık ve üyelerimize her aşamada destek vermekteyiz.

TUYAD 52 kurumsal üyesi ile elektronik imalat ve hizmet sektöründe tüm lider kuruluşları bünyesinde bulundurmaktadır.

 

Saygılarımla

Hayrettin Özaydın